سیاستهای کلی ابلاغی مقام معظم رهبری
1384/02/03

سیاست‌های كلی پیشگیری و كاهش خطرات ناشی از سوانح طبیعی و حوادث غیرمترقبه

(ابلاغی توسط مقام معظم رهبری - مصوب 1384/02/03)

 

1- افزایش و گسترش آموزش و آگاهی و فرهنگ ایمنی و آماده‌سازی مسئولان و مردم برای رویارویی با عوارض ناشی از سوانح طبیعی و حوادث غیرمترقبه به‌ویژه خطر زلزله و پدیده‌های جوی و اقلیمی.

2- گسترش و تقویت مطالعات علمی و پژوهشی و حمایت از مراكز موجود، به‌منظور شناسایی و كاستن از خطرات این‌گونه حوادث با اولویت خطر زلزله.

3- ایجاد مدیریت واحد با تعیین رئیس‌جمهور برای آمادگی دائمی و اقدام مؤثر و فرماندهی در دوره بحران.

3-1- ایجاد نظام مدیریت جامع اطلاعات به كمك شبكه‌های اطلاعاتی مراكز علمی- پژوهشی و سازمان‌های اجرائی مسئول، به‌منظور هشدار به‌موقع و اطلاع‌رسانی دقیق و به‌هنگام در زمان وقوع حادثه.

3-2- تقویت آمادگی‌ها و امكانات لازم برای اجراء سریع و مؤثر عملیات جست و جو و نجات در ساعات اولیه، امداد و اسكان موقت آسیب‌دیدگان، تنظیم سیاست‌های تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی و سازماندهی كمك‌های داخلی و خارجی در زمینه‌های فوق.

3-3- در اختیار گرفتن كلیة امكانات و توانمندی‌های مورد نیاز اعم از دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی و نیروهای مسلح در طول زمان بحران.

4- تدوین برنامه‌های جامع علمی به‌منظور بازتوانی روانی و اجتماعی آسیب‌دیدگان و بازسازی اصولی و فنی مناطق آسیب‌دیده.

5- گسترش نظامات مؤثر جبران خسارت نظیر انواع بیمه‌ها، حمایت‌های مالی و تشویقی، تسهیلات ویژه و صندوق‌های حمایتی.

6- پیشگیری و كاهش خطرپذیری ناشی از زلزله در شهرها و روستاها و افزایش ضریب ایمنی در ساخت و سازهای جدید از طریق:

6-1- مكان‌یابی و مناسب‌سازی کاربری‌ها در مراكز جمعیتی شهری و روستایی و تأسیسات حساس و مهم متناسب با پهنه‌بندی خطر نسبی زلزله در كشور.

6-2- بهبود مدیریت و نظارت بر ساخت و ساز با به‌كارگیری نیروهای متخصص و تربیت نیروی كار ماهر در كلیة سطوح و تقویت نظام مهندسی و تشکل‌های فنی و حرفه‌ای و استفاده از تجربه‌های موفق كشورهای پیشرفتة زلزله‌خیز.

6-3- ممنوعیت و جلوگیری از ساخت و سازهای غیرفنی و ناامن در برابر زلزله و الزامی كردن بیمه و استفاده از كلیه استانداردها و مقررات مربوط به طرح و اجراء.

6-4- استانداردسازی مصالح پایه و اصلی سازه‌ای و الزامی كردن استفاده از مصالح استاندارد، با كیفیت و مقاوم و ترویج و تشویق فناوری‌های نوین و پایدار و ساخت سازه‌های سبك.

6-5- تهیه و تصویب قوانین و مقررات لازم برای جرم و تخلف شناختن ساخت و سازهای غیرفنی.

7- كاهش آسیب‌پذیری وضعیت موجود كشور در برابر زلزله با محوریت حفظ جان انسان‌ها از طریق:

7-1- تدوین و اصلاح طرح‌های توسعه و عمران شهری و روستایی متناسب با پهنه‌بندی خطر نسبی زلزله در مناطق مختلف كشور.

7-2- ایمن‌سازی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های دولتی، عمومی و مهم، شریان‌های حیاتی و تأسیسات زیربنایی و بازسازی و بهسازی بافت‌های فرسوده حداكثر تا مدت ده سال.

7-3- ارائه تسهیلات ویژه و حمایت‌های تشویقی (بیمه و نظایر آن) به‌منظور ایمن‌سازی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های مسكونی، خدماتی و تولیدی غیردولتی.

8- شناسایی پدیده‌های جوی و اقلیمی و نحوة پدیدار شدن خطرات و ارزیابی تأثیر و میزان آسیب آن‌ها از طریق تهیة اطلس ملی پدیده‌های طبیعی، ایجاد نظام به‌هم‌پیوسته ملی، پایش و بهبود نظام‌های هشدار سریع و پیش‌آگاهی بلندمدت با استفاده از فناوری‌های پیشرفته.

9- تنظیم برنامه‌های توسعة ملی به‌گونه‌ای كه در همة فعالیت‌های آن در همة سطوح، رویكرد «سازگاری با اقلیم» ملاحظه و نهادینه شود. بنابراین اقدامات ذیل باید انجام گیرد:

­         - شناسایی شرایط اقلیمی و لحاظ نمودن آن به‌عنوان یكی از محورهای اساسی آمایش سرزمین.

­        - تهیه، تدوین و ساماندهی نظام‌های جامع مدیریت بلایای جوی و اقلیمی.

­         - شناسایی تغییر اقلیم و آثار و پیامدهای آن در پهنة سرزمین و اتخاذ راهكارهای مناسب.